Samenwerkingsverband Kenniscentrum Oorlogsbronnen

In het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies is donderdag 15 januari jl. het Kenniscentrum Oorlogsbronnen gelanceerd. Dit samenwerkingsverband van verschillende erfgoedorganisaties, archieven en ontwikkelaars gaat werken aan de bundeling van activiteiten, (digitale) producten en diensten rondom de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust. Het NIOD is coördinator van dit programma en wordt bijgestaan door Digitaal Erfgoed Nederland (DEN). Hieronder volgt een interview met Erik die namens Seecr deelneemt in dit project.

Hoe was de lancering van dit samenwerkingsverband?
Er was veel energie en enthousiasme bij de mensen. Vooral de speech van Puck Huitsing was hartverwarmend: over instellingsgrenzen en collectiegrenzen heen kijkend naar hoe je samen al je data en diensten kunt aanbieden aan gebruikers die geen boodschap hebben aan die grenzen maar iets willen weten over de oorlog. Er heerste een sfeer van dat die samenwerking nu eindelijk gaat lukken. Ook waren er mensen van DEN en de link naar “Schudden voor gebruik” was heel sterk aanwezig. Dit is de manier waarop we met erfgoed om moeten gaan in Nederland.”

Jouw rol in het geheel zal zijn: deelnemer/adviseur over het
werkpakket zoeken en vinden. Kun je een omschrijving geven wat
de werkzaamheden inhouden?
Er waren bij de werkgroep zoeken, vinden en verrijken zeer diverse mensen met veel kennis en ervaring op de terrein en het gesprek o.l.v. Ivo Zandhuis was al snel op hoog niveau. Mijn bijdrage zal er vooral uit bestaan om kennis en ervaringen te delen die we hebben opgedaan met de netwerken voor onderwijs (Edurep/ECK), bibliotheken (NBC+), Europeana (Beeld en Geluid/nationale aggregator). Verder zal ik ook mijn visie hierover onder de aandacht brengen en proberen uit te leggen wat “Schudden voor gebruik” nu in de praktijk betekent. Ik zal hierin vooral Ivo ondersteunen met raad en daad.”

De eerste stap in 2015 is dat in verschillende werkgroepen verkenningen worden uitgevoerd naar gedeelde beleidsspeerpunten, al voor handen zijnde diensten en producten en strategieën om collecties beter vindbaar te maken voor de gebruiker. Ben jij bij deze stap al actief betrokken? En zo ja, waar ga jij je mee bezighouden?
Mijn werkgroep zoeken, vinden en verrijken heeft in de eerste sessie al bedacht dat het “drielagenmodel” uit “Schudden voor gebruik” erg uitgeversgeorienteerd is, ofwel aanbodgericht: er is één stroom van data-eigenaar naar publiek. Maar we willen het publiek engageren en daarom hebben we in de eerste bijeenkomst al een ronde pijl door het drielagenmodel getekend. Dit heeft Ivo gepresenteerd in het plenaire overleg en het bleek heel goed geschoten. Alle andere werkgroepen hadden vergelijkbare ideeën over het feit dat er ook data van gebruikers terug gaat richting de instellingen. Ik zal denk ik vooral goed letten op de uitwerking hiervan.”

Wat zijn jouw verwachtingen ten aanzien van dit project?
Ik hoop dat er een korte bondige visie komt te liggen waarmee in 2016 direct, in kleine projecten, aan de slag gegaan kan worden. Ook hoop ik dat men ziet wat er allemaal al is en op welke manier dat praktisch hergebruikt kan worden. Zo gaat het budget naar nieuwe mooie dingen en niet naar nog weer eens ontwikkeling van nieuwe tools.”

Heeft Seecr een eigen rol of is er veel samenwerking met andere partijen?
Hopelijk dat we kunnen laten zien dat we met de software die er al is aan de back-office kant snel een netwerk neergezet kan worden. Ik kijk uit naar samenwerking met creatieve partijen die er mooie eind-gebruikerstoepassingen op kunnen maken.

Verwacht je nog interessante technische uitdagingen in het project?
Ik zie er op dit moment niet één die al niet eerder opgelost is. Maar tegelijk twijfel ik er niet aan dat ze er zullen komen want als het ambitieniveau van dit project gehaald wordt, gaanwe grenzen opzoeken en dingen anders doen. Het zou gek zijn als daar geen technische uitdagingen bij aan het licht zouden komen.”

Ben je enthousiast over dit initiatief?
“Al
10 jaar hoop ik op dit soort thematische netwerken, want het kan al lang. Dat het nu ook daadwerkelijk lijkt te gebeuren op een terrein wat zo versnipperd en tegelijk zo interessant en relevant is als de oorlogsbronnen lijkt een kantelpunt te zijn; er is iets in beweging gezet.

De wil en energie is er. Ik hoop dat we dat kunnen mobiliseren en kunnen vasthouden. Ik hoop ook dat er minder concurrentie tussen instellingen en bedrijven komt want er is genoeg te doen voor iedereen. Hoe meer we samenwerken hoe minder dubbel gedaan wordt en hoe meer leuke, nieuwe ontwikkelingen opgepakt kunnen worden. Ik ben enthousiast en kijk uit naar een waardevolle samenwerking!”

Meer weten? Klik hier voor meer informatie.

WaaS 2.0 aansluiting op NBC+

Stichting Bibliotheek berichtte recent dat in de komende maanden de landelijke diensten volledig worden geïntegreerd in WaaS 2.0. Het gaat hierbij onder andere om de content en functionaliteiten op www.bibliotheek.nl: de pagina’s over e-books, jeugd, literatuur en WelkBoek. Ook wordt landelijk zoeken op basis van de NBC+ opgeleverd.

Hiermee wordt de door Seecr ontwikkelde zoekmachine de motor achter deze functies.

Voordelen aansluiting NBC+
De aansluiting van WaaS 2.0 op het Zoekplatform biedt tal van nieuwe mogelijkheden en functies. Naast bronnen zoals kranten, e-books en de consumentengids, worden ook alle lokale bronnen van bibliotheken opgenomen in het landelijk Zoekplatform en zullen er in de toekomst nog meer volgen, zoals bijvoorbeeld de Digitale Collectie.

Tegelijk komen ook centrale functies voor iedereen beschikbaar. Wat lokaal vaak niet mogelijk is, kan centraal wel worden geregeld. Denk bijvoorbeeld aan deduplicatie en het uniformeren van metadata. Het mooie is dat het dan over al deze bronnen heen gebeurt, in plaats van binnen één collectie.

Uniformeren van auteurs
Een voorbeeld van een nieuwe functie is het uniformeren van auteurs en onderwerpen. Verschillende bronnen hebben vaak een eigen manier om te refereren aan auteurs. Op basis van de verzamelde gegevens, gaan wij de identifiers over dezelfde auteurs op elkaar afbeelden. We werken hierbij onder meer met Wikipedia, GTAA, NTA en Viaf. Al deze data is/wordt als Linked Open Data gepubliceerd.

Een analoog verhaal geldt voor onderwerpen of trefwoorden. Iedereen heeft zo zijn eigen classificatiesysteem, vaak meerdere binnen dezelfde collectie. Het verzamelen van de gegevens en het bij elkaar zoeken van de overeenkomsten is in volle gang. De planning is om in 2015 grote stappen te kunnen zetten.

Vooruitblik
Wij zijn enthousiast over de aansluiting van WaaS 2.0 op het NBC+. Een goed startpunt van een mooie doorontwikkeling van het Zoekplatform die het voor elke bibliotheek mogelijk maakt om het hele Nederlandse Erfgoed te relateren aan haar eigen collectie.

Meten is weten

Hoe snel is het systeem? Hoeveel bezoekers kunnen tegelijkertijd het systeem benaderen? Bij nieuwe systemen, maar ook bij systemen waar we veel veranderingen in aan hebben gebracht, voeren we een performance test uit. Een test om vast te stellen wat het prestatieniveau van het systeem is. En om inzicht te krijgen in het verschil tussen de actuele en vereiste responsetijden.

Verschillende manieren van testen
Het aantal queries per seconde en de responsetijd van de query zijn de belangrijkste gegevens voor ons. Om hiervan een realistisch beeld te krijgen, testen we dit bij een gemiddelde belasting, een piekbelasting en een overbelasting van het systeem. Hoeveel kan het systeem daadwerkelijk aan?

Een test doen we op de tiende seconde nauwkeurig. Hiervoor hebben wij een eigen programma ontwikkeld, zodat we er 100% zeker van zijn dat we betrouwbare resultaten kunnen presenteren.

Vertekend beeld
Een veel gemaakte fout is de performance test thuis uitvoeren of vanaf een plek met een snelle internetverbinding. Die test geeft vaak een vertekend beeld. Daarom testen wij altijd via onze server, om zo een netwerkverbinding uit te sluiten. Voor één van onze klanten bijvoorbeeld staat het systeem in Engeland. Zou je dit via een internetverbinding testen, dan kan het verlies  wel tot 300 ms per query zijn.

Gebruikerservaring
Een applicatie of website staat of valt met een goede performance. De grote datastromen, waar we vaak mee te maken hebben voor onze opdrachtgevers, mogen geen reden zijn voor een te traag systeem. Vaak voelen we wel aan of een systeem nog optimaal werkt. Maar voor de echte cijfers is het van belang om regelmatig een performance test uit te voeren. Wil je tevreden gebruikers, dan is het van belang dat de performance van het desbetreffende systeem optimaal is.

Agile – een manier van werken

Wij kiezen er bewust voor om agile te werken. Naast dat het uitdagend en leuk is, houdt het ons ook scherp en helpt het ons om continue te werken aan verbetering. Wij zien agile als een gedachtegoed, een verzameling van waardes die wij belangrijk vinden. We blijven continue nadenken of een bepaalde methode werkt.

De essentie van agile is dat je ervoor zorgt dat zaken relevant blijven. Concepten worden snel omgezet in resultaten. Het proces van ideevorming gaat gelijk op met software ontwikkeling. De focus komt hiermee te liggen op de resultaten.

Iteraties
Wij werken voornamelijk aan langlopende en grote projecten. Om ons te kunnen blijven focussen op resultaten delen we een project op in korte overzichtelijke periodes; ook wel iteraties genoemd. Elke iteratie is een miniatuurproject op zichzelf. Aan het einde van elke iteratie wordt er bruikbare software opgeleverd. Een groot voordeel van deze manier van werken is dat de klant direct feedback kan geven op de uitwerking van zijn ideeën.

Daarbij is bij langlopende en complexe projecten de kans groot dat gedurende het proces prioriteiten wijzigen door nieuwe inzichten en/of verschuivende doelstellingen. Doordat we nauw samenwerken met de klant, kunnen we hier eenvoudig op inspelen.

Pair programming
Naast nauwe samenwerking met de klant, werken we intern ook nauw samen. Om goedwerkende software op te kunnen leveren, vormen we bij elke stap een pair om samen te sparren én om te voorkomen dat er fouten worden gemaakt in de code. Door de goede synergie ontstaan er creatievere oplossingen en zijn we ook beter in staat om alternatieven te ontwikkelen.

Een manier van werken
Zolang Seecr bestaat werken we al agile. Voor ons is agile een prettige manier van werken omdat het veel flexibiliteit en snelle resultaten oplevert.

Wanneer je agile werkt loop je ook tegen uitdagingen aan. Daarom nemen we regelmatig deel aan agile-activiteiten om met andere agile-experts van gedachten te wisselen en elkaar te inspireren. Wil je meer weten over agile? Neem gerust contact met ons op. Wij raken over agile niet uitgepraat!

 

 

Deelname Hack-a-LOD

Afgelopen zaterdag vond in het Brabantse Veghel de Hack-a-LOD plaats. Een hackaton waar het allemaal draaide om het maken van toepassingen met Linked Open Data van onder andere de openbare bibliotheken. Deze Hack-a-LOD is onderdeel van het project Brabantse Collecties en Content. Voor meer informatie http://www.hackalod.com/.

De Nederlanse Bibliotheek Catalogus NBC+
De Nederlandse Bibliotheek Catalogus (NBC+) was hiervoor beschikbaar via de API en als ruwe data in RDF-vorm (en via sparql).  Beide technisch beschikbaar gemaakt door Seecr.  Tevens waren er verrijkingen toegevoegd door Roland Cornelissen van Metamatter.

Impressie op YouTube
Voor een korte impressie van de Hack-a-LOD, zie dit filmpje.

De catalogus en beschikbaarheid
Erik was als ‘kijker’ aanwezig en zag hoe veelal jonge mensen met de data aan de slag gingen.  De catalogus is daadwerkelijk door een team gebruikt om relevante informatie te vinden terwijl je onderweg bent.  Ze waren enigszins teleurgesteld.  Op de vraag waarom was het antwoord: “het is maar een catalogus”.  Ze bedoelden hiermee: “we vonden wel wat, maar we konden niet doorlinken, er staat alleen dat het er is”.

Het was te laat om ze te wijzen op het  NBC+ /available end-point helaas; dat had misschien in een deel van hun wensen voorzien. Het toont maar weer eens aan hoe belangrijk het is om daadwerkelijk links te geven, ook naar de inhoud zelf!